Yeşil Kan Nedir? Bilimin, Kurgunun ve Pazarlamanın Arasında Sıkışan Bir Kavram Söyleyeyim: “Yeşil kan” lafı, kulağa havalı geldiği için gereğinden fazla parlatılıyor. Bir yanıyla bilimsel, bir yanıyla popüler kültür ürünü, bir yanıyla da pazarlamanın göz boyayan rengi. Eğer tartışacaksak, tam yerindesin—çünkü “yeşil kan nedir?” sorusunu, sadece manşetlere değil, detayların kalbine bakarak konuşalım. Özet: “Yeşil kan” tek bir şeye işaret etmez; biyolojide pigment kaynaklı bir olgu, kurguda steril bir sansür aracı, pazarlamada ise çoğu kez “yeşil yıkama” metaforudur. — “Yeşil Kan Nedir?” Kısa Tanım, Uzun Tartışma “Yeşil kan” denince akla üç alan gelir: 1. Biyoloji: Bazı canlılarda (ör. bazı Yeni Gine…
12 YorumKategori: Makaleler
Hijyen Belgesi Almak Kaç Para? Psikolojik Bir Mercekten Hijyen Takıntımız Bir psikolog olarak ilk gözlemim şu: İnsanlar temizlikten çok, “temiz hissediyor” olmayı arıyorlar. Hijyen Belgesi almak konusu ilk bakışta sadece bir resmi prosedür, bir eğitim ya da bir ücret meselesi gibi görünse de, aslında çok daha derin bir psikolojik dinamiğe dayanır. Çünkü hijyen, yalnızca fiziksel bir temizlik değil, aynı zamanda zihinsel güvenlik ve sosyal kabul arayışının da bir sembolüdür. Peki, bu belgeye sahip olma isteğinin altında hangi psikolojik süreçler yatıyor? Bilişsel Psikoloji Perspektifinden: Hijyenin Akılla Kurduğu İlişki İnsanın bilişsel süreçleri, çevresini anlamlandırma ve kontrol etme ihtiyacıyla şekillenir. Hijyen Belgesi almak…
8 YorumHezeliyat Kimin? Öğrenme Sürecinde Dilin ve Anlamın Gücü Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Bir Eğitimcinin Samimi Girişi Eğitim dünyasında, kelimeler ve ifadeler bazen sıradan bir anlatım aracı olmanın ötesine geçer. Her bir kelime, öğrenme süreçlerinin biçimlendirici bir parçasıdır. Bir kelime, insanın dünyayı algılayış biçimini, düşünsel gelişimini ve toplumsal bağlarını etkileyebilir. “Hezeliyat kimin?” ifadesi, kulağa oldukça sıradan gelebilir, ancak derinlemesine düşündüğümüzde, bu ifade dilin nasıl evrildiğini, toplumsal anlamların nasıl inşa edildiğini ve bireysel algının nasıl şekillendiğini gösteren önemli bir örnek sunar. Bir eğitimci olarak, öğrencilerime dilin sadece bir iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda düşünme, öğrenme ve toplumla bağ kurma biçimi olduğunu öğretmeye çalışıyorum.…
12 YorumHeteroseksüel Çift Ne Demek? İktidar, Toplumsal Düzen ve Siyaset Perspektifinden Bir Analiz Giriş: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasal Bakış Toplumlar, varlıklarını sürdürebilmek için her zaman belirli güç ilişkileri, kurallar ve normlar etrafında şekillenmiştir. Bu ilişkilerin en temel yapı taşlarından biri de, toplumsal cinsiyet rollerine dayalı eş ilişkileridir. Heteroseksüel çift, toplumun temel yapı taşı olarak kabul edilen aile biriminin en yaygın biçimini oluşturur. Ancak, bu görünüşte basit kavramın ardında, toplumsal düzeni şekillendiren çok daha derin güç ilişkileri, ideolojik söylemler ve politik yapıların etkisi bulunmaktadır. Peki, heteroseksüel çiftin anlamı, sadece bir biyolojik ilişki veya bireysel tercihlerle mi sınırlıdır, yoksa…
10 YorumKapalı Tohumlu Kaça Ayrılır? Bilimin, Deneyimin ve Toplumun Kesişiminde Bir Sınıflandırma Yolculuğu Farklı açılardan bakmayı seviyorum; özellikle de tek bir “doğru”nun olmadığını hissettiren sorulara. “Kapalı tohumlu kaça ayrılır?” tam da böyle bir soru. Kulağa dar bir biyoloji terimi gibi gelse de, sınıflandırma dediğimiz şey yalnızca laboratuvarın değil; tarlanın, pazaryerinin, mutfağın ve kültürün de dili. Bu yazıda, kapalı tohumluların (angiospermler) kaç gruba ayrıldığına farklı yaklaşımlarla bakacağız; veriye yaslanan teknik sınıflandırmalar ile insan hikâyelerini ve toplumsal etkileri görünür kılan bakışları yan yana koyacağız. (Not: Düşünme biçimlerini cinsiyete atfetmek yerine, herkesin kullanabileceği iki tamamlayıcı yaklaşım olarak ele alıyorum.) “Kapalı tohumlu” nedir ve neden…
10 YorumKültürlerin Çeşitliliğinde Bir Yolculuk: Ayçiçeği ve İnsanlık Arasındaki Bağ Bir antropolog olarak dünyayı anlamanın en büyüleyici yollarından biri, insanların doğayla kurduğu sembolik ve pratik ilişkilere bakmaktır. Her bitki, her ürün, her ölçüm birimi bir kültürün belleğinde bir anlam taşır. Ayçiçeği de bu anlam katmanlarının en zengin örneklerinden biridir. Kimi toplumlarda güneşi simgeler, kimilerinde bereketin sembolüdür; kimilerinde ise dayanışmanın ve emeğin sessiz dilidir. Peki bu bitkinin ölçülebilir bir özelliği olan ayçiçeği hektolitre ağırlığı, yalnızca bir tarımsal veri midir, yoksa kültürler arası bir anlatının kapısını mı aralar? Ayçiçeği Hektolitre Ağırlığı Nedir? Ayçiçeği hektolitre ağırlığı, 100 litrelik bir hacimdeki ayçiçeği tohumlarının ağırlığını ifade…
14 Yorum7 Mart Dünya Ne Günü? Toplumsal Zamanın Gölgeleri Üzerine Bir İnceleme Bir araştırmacı olarak, günlerden biri olduğunda “7 Mart ne günü?” sorusuna yönelirim; ama bu soru yalnızca takvimi okumaktan ibaret değildir. Her tarih, toplumsal yapıların, cinsiyet normlarının ve kültürel pratiklerin yansıdığı bir aynadır. 7 Mart’ı düşündüğümde, bu günün toplumsal hafızada aldığı roller, simgesel işlevleri ve bireylerle kurduğu ilişki ilgimi çeker. Yazının ilerleyen kısmında, 7 Mart’ın hem tarihsel hem de sosyal bağlamlarını irdeleyeceğim; özellikle erkeklerin yapısal işlevlerle, kadınların ilişkisel bağlarla kurduğu günlük toplumsal çerçeveyi tartışacağım. — 7 Mart: Tarihsel Anılar ve Toplumsal Hafıza 7 Mart’ın dünya çapında yaygın kabul gören bir…
10 YorumKanun Hükmünde Kararname Ne Zaman Bitiyor? Adaletin Zaman Çizelgesini Yeniden Düşünmek Toplumun vicdanına dokunan bazı sorular vardır; yanıtı sadece hukuki metinlerde değil, insanların hayatlarında yatar. “Kanun hükmünde kararname (KHK) ne zaman biter?” sorusu da onlardan biri. Bu, sadece bir hukuk sorusu değildir; demokrasiyle, sosyal adaletle, eşitlikle ve hatta bireylerin günlük yaşamlarıyla doğrudan ilgilidir. Çünkü yasaların bitişi yalnızca bir tarihle değil, insanların üzerindeki etkisiyle ölçülür. Gelin, bu konuyu empatiyle, analitik akılla ve toplumsal çeşitliliğin penceresinden birlikte tartışalım. Toplumsal Cinsiyetin Penceresinden: Empati ve Çözüm Arayışı Kadınların toplumsal süreçlerde genellikle empati odaklı bir bakış açısı vardır; bir kararın hukuki boyutunun ötesinde, insan hayatına…
10 Yorumİsteklendirme Güdüleme Ne Demek? Tarihin Işığında İnsan Davranışının Dönüşümü Bir Tarihçinin Kaleminden: Geçmişin Güdüsüyle Bugünü Anlamak Tarihin sayfalarını çevirirken, insanın hareket etme nedenlerini ararız. Neden savaşır, neden üretir, neden öğrenir? Her çağda, her toplumda bu sorunun cevabı değişmiş gibi görünse de özünde aynı kalır: istek ve güdü. Bir tarihçi için isteklendirme ve güdüleme, yalnızca psikolojik kavramlar değil; aynı zamanda toplumsal dönüşümlerin motorudur. Çünkü tarih, isteklerin yön verdiği bir hikâyedir. İsteklendirme ve Güdüleme: Kavramların Kökeni “İsteklendirme” bir bireyin veya topluluğun belirli bir eylemi gerçekleştirmeye yönelmesi için içsel veya dışsal etkilerle motive edilmesidir. “Güdüleme” ise bu isteğin sürekliliğini sağlayan psikolojik ve davranışsal…
12 YorumGizli Şeker İlacı Kilo Verdirir Mi? Gizli şeker, tıbbi literatürde “prediyabet” olarak adlandırılan, kan şekeri seviyelerinin normalin üzerinde ancak diyabet tanısı koyacak kadar yüksek olmadığı bir durumdur. Bu aşama, tip 2 diyabetin habercisi olarak kabul edilir ve tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Peki, gizli şeker tedavisinde kullanılan ilaçlar kilo kaybına neden olur mu? Bu sorunun cevabı, kullanılan ilaç türüne, bireysel sağlık durumuna ve yaşam tarzı alışkanlıklarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Gizli Şeker Tedavisinde Kullanılan İlaçlar ve Kilo Üzerindeki Etkileri 1. Metformin Metformin, gizli şeker tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir ilaçtır. Bu ilaç, vücudun insüline duyarlılığını artırarak kan şekeri…
8 Yorum